
Yakarca, Tatarcık veya kum sineği olarak bilinen kanla beslenen ve parazit vektörleri olan bir tür sinektir.
Yakarca (tatarcık veya kum sineği), özellikle alacakaranlık saatlerinde aktif olan küçük kan emici sineklerin genel adıdır. Isırıkları kaşıntı ve cilt tahrişine yol açabilir; bazı türleri ise çeşitli hastalık etkenlerini taşıyabilir. Korunmada kişisel önlemler ve gerektiğinde profesyonel mücadele yöntemleri büyük önem taşır.
Yakarca sineği yaklaşık 0,3 cm uzunluğundadır. Tüylü, kahverengimsi gri kanatlara sahiptir. Kanatlarını vücutlarının üzerinde “V” şeklinde tutarlar ve alacakaranlık ile şafak arasında en aktiftirler. Yakarca Larvaları solucanlara benziyor.
Çoğunlukla tropikal ve subtropikal iklimlerde bulunurlar. Çürüyen bitkiler, yosun ve çamur gibi çok fazla neme sahip yerlerde ürerler.
Yakarcalar nektar ve bitki özsuyu ile beslenirler. Dişi tatarcık sinekleri hayvanların ve insanların kanıyla beslenirler.
Yakarca veya tatarcık sineği olarak bilinen bu uçan haşere grubunun yaydığı bazı rahatsızlıklar şunlardır; leishmaniasis, bartonelloz ve pappataci ateşi bulunur.
Günümüzde leishmaniasis hastalığı, Lutzomyia cinsinden yakarca sinekleri tarafından yayılır. Lutzomyia cinsi yakarca veya tatarcık sinekleri genellikle ana konakçılarının yarasalar olduğu mağaralarda yaşar. Eski dönemlerde ise Phlebotomus cinsindeki yakarca sinekleri leishmaniasis’i yaymıştır.
Flebotomin cinsi yakarca sineklerinin sadece dişileri, çeşitli memeli hayvanlardan, sürüngenlerden ve kuşlardan kan emer. Bazı türler seçicidir, diğerleri ise buldukları herhangi bir uygun canlıyı ısırır. Tüm türlerin ilk yumurtadan sonraki her yumurta üretebilmesi için kan ile beslenmeye ihtiyacı vardır. Kandaki proteinler ve diğer besinler dişinin yumurta üretmesini sağlar.
Yakarca sinekleri canlı bedeninden kanı çıkarabilmek için ağız kısımlarını kullanırlar. Daha sonra açığa çıkan kanı emerler. Hemen hemen tüm kanla beslenen parazitler gibi, kanın pıhtılaşmasını engelleyen bazı enzimleri salgılarlar. Ayrıca konakçı hücrelerini histamin üretmeye teşvik eden bazılarını enjekte ederler; Bu kılcal damarları dağıtır, böylece kan akışını arttırır.
Yakarca sineğinin bir kanla beslenmesi yaklaşık 100 yumurta üretimini destekleyebilir. Dişiler yumurtalarını organik madde bakımından zengin nemli toprağa bırakırlar.
Kum sinekleri küçüktür; yaklaşık 3 mm uzunluğunda bir vücut büyüklüğü tipiktir. Bu onların kaçmalarına yardımcı olur. Isırıkları her zaman hissedilmez, ancak saatler veya günler sonra kaşınmaya başlayan küçük yuvarlak, kırmızımsı bir yumru bırakır. Kum sineklerinin bulunduğu alanlarda böcek kovucu kullanılması önerilir.
Başlıklar
Genel olarak, yakarca ısırığı acı verir. Kırmızı şişliklere ve kabarcıklara neden olabilir. Bu şişlikler ve kabarcıklar, cilt iltihabına veya dermatite neden olabilir.
Tatarcık sineği, leishmaniasis adı verilen paraziter bir hastalık da dahil olmak üzere hastalıkları hayvanlara ve insanlara bulaştıran bir haşeredir. Leishmaniasis’i önlemek için aşı yoktur. Semptomlar, ısırmadan haftalar veya aylar sonra cilt yaralarını içerir. Genellikle tedavi olmaksızın iyileşirler, ancak bazı durumlarda ciddi olabilirler.
İyileşmelerine ve kaşıntıyı azaltmalarına yardımcı olmak için doğrudan ısırıklara hidrokortizon veya kalamin losyonu uygulayabilirsiniz. Yulaf ezmesi kürü ve aloe vera da kaşıntıyı yatıştırabilir. Kalıcı yaralar için bir doktora görünmelisiniz.
Yakarca ısırığı ve tedavisi hakkında daha fazla bilgi için mutlaka tıklayınız; Yakarca Isırığı
Tatarcık sineği birçok farklı küçük sinek türünün adıdır. Tüm türler ısırmaz, ancak sivrisinekler gibi bazı türlerin dişilerinin üremek için kana ihtiyacı vardır. Ağız kısımları, kan çıkarmak için cildi delen dişlere sahiptir. Bu ısırıklar oldukça acı verici olabilir.
Tatarcık sineği bizim için sıkıntı bir haşere türü olmasına karşın balık, kurbağa, kırlangıç ve örümcek gibi böcekçiller için önemli besin kaynaklarıdır.
Tatarcık sineğinin çoğu, kısa tıknaz gövdeleri ve koyu kahverengi kanatları olan küçük sineklere benzemektedir.
Bazı yetişkinler, vücutlarında ve kanatlarında aynı koyu kahverengi renkle ve kanatlarının ötesine uzanan gövdelerle sivrisineklere benzer. Tatarcık sineklerinin çoğu, sadece vücutları kadar uzun olan kanatlara sahip tıknaz sineklere benzemektedirler. Dişinin vücudu kan ile beslenirken kırmızımsı kahverengi bir renk alır.
Erkek tatarcık sineği, havada bir sürü olarak birlikte bulunduklarında en kolay görülürler. Erkekler ısırmaz. Sürüler can sıkıcı olabilir, ancak bir erkek sürüsü tarafından ısırılmanız pek olası değildir.
Evde yakarca görülmesinin en yaygın nedeni, evin çevresinde veya yakınında uygun üreme alanlarının bulunmasıdır. Nemli topraklar, su birikintileri, rögar çevreleri, drenaj kanalları, yoğun bitki örtüsü ve organik atıkların bulunduğu alanlar yakarcaların çoğalmasını kolaylaştırır. Yaz aylarında açık bırakılan kapı ve pencerelerden içeri giren yakarcalar özellikle akşam saatlerinde ışığa yönelerek yaşam alanlarında rahatsızlık oluşturabilir.
Yakarca sineğini cezbeden ürünlerle alakalı araştırmalar devam etmekte olup bu konuda çok net veriler elde edilememiştir. Bununla birlikte yapılan çalışmalar sonucunda bazı ürünlerin yakarca veya tatarcık sineği olarak bilinen canlıları daha fazla cezbettiğini de ortaya koymuştur.
Bitki Nektarları, bazı meyve türleri ve barındırdıkları bitki özsuları yakarca sineğini çekmektedir.
Karbondioksit (CO2) ‘in yakarcaları bitki, insan veya hayvanlara çektiği savunulmaktadır. yani canlıların saldığı karbondioksit bu haşereler tarafından tespit edilebilmektedir.
Özellikle kan ile beslenen bazı yakarca türlerinin ve dişilerinin kan ve benzeri protein ağırlıklı maddelere ilgi duydukları da ağırlık kazanmış bir gerçektir.
Birçok haşerede olduğu gibi yakarcalar – tatarcık sinekleri de nem ve su kaynaklarına gelmektedirler.
Yakarcalar üzerinde yapılan bir çalışmada 24 farklı meyve türü denenmiştir. Bunlar arasında dişi ve erkek yakarcaların en fazla ilgi duyduğu 3 besin şunlardır;
Yakarcaları tamamen uzaklaştırdığı bilimsel olarak kanıtlanmış belirli bir yiyecek veya koku bulunmamaktadır. Korunmada en etkili yaklaşım, fiziksel önlemler ve uygun kovucuların birlikte kullanılmasıdır.
Bu, yaklaşık 15 cm yüksekliğe kadar büyüyen küçük mavi toz puf çiçekleri olan bir yaz çiçeğidir.
Bu çok yönlü bitki, böceklerin girmesini önlemek için dışarıda bahçede, saksılarda veya pencereye yakın yerleştirilmiş saksılarda iç mekanlara ekilebilir. İlkbaharda tohumdan kolayca ekilir veya bitkiler bahçe merkezlerinden kolayca temin edilebilir.
Limon otu bitkisi hem uygun şartlar sağlandığında ekilerek yetiştirilebilir hem de bunun mümkün olmadı zamanlarda yağı veya mumu da kullanılarak etkisinden faydalanabilirsiniz.
Bu bitki ile böcekleri caydırmanın en etkili yolu yapraklarını ezmek ve yakarcaların olduğu alanlara bırakmaktır.
Sarımsakları küçük parçalar halinde kesip yakarca veya tatarcık sineklerinin bulunduğu alana dağıtabilirsiniz.
Sardunyanın kokulu yaprakları tatarcık sineklerine karşı etkili bir bitkidir.
Lavanta bir çok haşere üzerinde etkisi bulunduğu gibi aynı zamanda yakarcalar içinde etkili bir bitkidir. Lavantayı bitki olarak yetiştirebiliryada lavanta yağından faydalanarak yakarca sineği ile mücadele edebilirsiniz.
Melisa limon otu bitki olarak yakarcalara karşı bahçenizde yetiştirebilirsiniz yada yağını sprey şeklinde uygulayabilirsiniz.
Limon aromalı yeşil bir bitkidir. Yol kenarlarında dahi büyüyebilen bu bitkiyi yetiştirmeyi deneyebilirsiniz.
Bu keskin kokulu çiçekleri yakarcalara karşı mücadele de dışarıda en çok vakit geçirdiğiniz alanlara ve atrafına ekebilir ve yetiştirebilirsiniz.
Pennyroyal (Mentha pulegium) Nane ailesinin en istilacı üyesidir. Kır nanesi, yarpuz veya filiskin olarak dabilinir. Güzel kokulu bir bitkidir. Bahçelerinizde yakarca, tatarcık sineklerine karşı yetiştirebilirsiniz.
Nane yaprakları ve yağının tüm haşereler üstünde etkisi olduğu gibi yakarca sineklerine karşıda etkili doğal bir üründür.
Biberiye bitkisi ve yağı birçok haşere için caydırıcı bir etkiye sahiptir. Uçan haşereler karşı da kovucu özellikte olduğu düşünülmektedir. Bu kapsamda yakarca sineğine karşı biberiye deneyebilirsiniz.
Aşağıdaki bitkiler evinize girmeden önce yakarcaları durdurmaya yardımcı olacaktır.
Lavanta, Sitronella ve Okaliptüs mumları – yakarca sineklerini caydırdıkları için bunları evin etrafında yakabilirsiniz. Aynı zamanda sprey şeklinde de kullanabilirsiniz.
Portakal Kabuğu Özleri – Daha çok bir ev ilacı, sinekleri dışarıda tutmak için bunları çeşitli giriş noktalarınızın etrafına yerleştirin.
Limon, Limon veya herhangi bir Narenciye suyu – Suyla seyreltilebilen ve evinizin etrafına püskürtülebilen başka bir ev ilacı.
Yakarcaları yok etmek için iç ve dış alanlarda profesyonel yakarca ilaçlama hizmeti planlaması yapılması çok önemlidir. Yakarcaların evin içinde ve dışında üredikleri alanların kaliteli ve profesyonel ilaçlama ile ilk aşamada ıslah edilmesi gerekir.
Yakarca sinekleri hafif hava akımı veya rüzgarın olduğu ortamlarda rahat uçamazlar yada sokmak için yanınıza gelemezler. Bu sebeple oturduğunuz alanlarda yakarcalar sizi rahatsız ediyorsa bir vantilatör yardımıyla hava akımı oluşturabilirsiniz. Böylece yakarca sinekleri kanınızı emmek için yanınıza yaklaşamazlar.
Yakarcalar daha küçük sinekler olduklarından dolayı sinekliklerinizin ağ aralığını buna göre seçmeniz gerekmektedir. Aksi takdirde sinekliklerinizden içeri girebilirler. Yapısal hasar bulunan kapı, pencere, duvar boşlukları gibi alanları mutlaka onarın.
Evinizin çevresindeki dış alanları mümkün olduğunca temiz ve derli toplu olmasına özen gösterin. Su birikintlerinin ve su arızlarının derhal ortadan kaldırılması gerekmektedir. Şeker içerikli ürünlerin dış alanlarda bulunmasını engelleyin, Çünkü tatarcık sineklerinin bitki özü ve meyveye ilgileri bilinen bir gerçektir.
ilaclama.com.tr olarak, 25 yıllık haşere kontrol deneyimimizle yakarca ve tatarcık sineklerine karşı profesyonel ilaçlama hizmeti sunuyoruz. Uygulamalarımız TSE ve ISO standartlarına uygun olarak gerçekleştirilmekte olup, uzman ekibimiz üreme alanlarını belirleyerek en uygun mücadele yöntemlerini uygular. Ev ve bahçelerde yoğun rahatsızlığa neden olan bu zararlılara karşı etkili kontrol için profesyonel destek alınması önemlidir.
Uzman ekibimiz, öncelikle yakarca yoğunluğuna neden olan risk alanlarını belirler; ardından uygun yöntem ve ekipmanlarla hedefe yönelik ilaçlama uygulamasını gerçekleştirir.
Yakarcaya kesin çözüm, yalnızca yetişkin sinekleri öldürmekle sınırlı değildir. Kalıcı başarı için üreme alanlarının tespit edilmesi, nem ve organik atık kaynaklarının kontrol altına alınması ve doğru zamanda profesyonel ilaçlama uygulanması gerekir. Aksi hâlde kısa süre içinde yeniden çoğalmaları mümkündür. Bu nedenle yoğun yakarca problemi yaşayan ev, bahçe ve işletmelerde profesyonel ilaçlama en etkili çözüm olarak öne çıkar.
Tatarcık sinekleri açık havada yoğun rahatsızlığa neden olabilir ve bazı türleri leishmaniasis gibi insan sağlığı açısından önemli hastalık etkenlerini taşıyabilir.
Tatarcık sineklerinin görüldüğü alanlarda üreme kaynaklarının azaltılması ve gerektiğinde profesyonel tatarcık ilaçlama uygulamalarının yapılması, popülasyonun kontrol altına alınmasında en etkili yöntemlerdendir. Profesyonel tatarcık ilaçlama hizmetleri hakkında bilgi almak için ilaclama.com.tr uzmanlarıyla iletişime geçebilirsiniz.
Yakarca ile tatarcık aynı şey midir?
Evet. Yakarca, halk arasında tatarcık veya kum sineği olarak da bilinen çok küçük kan emici sineklerin genel adıdır.
Yakarca ısırığı nasıl anlaşılır?
Isırık bölgesinde genellikle küçük, kırmızı ve kaşıntılı kabarıklıklar oluşur.
Yakarcalar en çok ne zaman aktiftir?
Yakarcalar özellikle alacakaranlık ve şafak saatlerinde daha aktiftir.
Yakarcalardan korunmanın en etkili yolu nedir?
Açık renkli koruyucu giysiler giymek, uygun böcek kovucular kullanmak ve yoğun bulundukları alanlardan uzak durmak en etkili yöntemlerdir.
Yakarca istilasında ne yapılmalıdır?
Üreme alanları azaltılmalı ve gerekli durumlarda profesyonel ilaçlama desteği alınmalıdır.
Yakarca için en etkili ilaç hangisidir?
Yakarca için en etkili ilaç, profesyonel mücadelede kullanılan Sağlık Bakanlığı ruhsatlı biyosidal ürünlerdir. Ancak en iyi sonuç, doğru ilacın yakarcaların üreme ve yaşam alanlarına uygun yöntemlerle uygulanmasıyla elde edilir. Bu nedenle yoğun yakarca sorunlarında profesyonel ilaçlama en etkili ve kalıcı çözümdür.
Yakarca sineklikten geçer mi?
Evet. Yakarcalar yaklaşık 2-3 mm boyutunda oldukları için geniş gözenekli sinekliklerden geçebilirler. Bu nedenle ince gözenekli sineklik kullanılması, kapı ve pencere boşluklarının kapatılması yakarcaların içeri girmesini büyük ölçüde engeller. Yoğun yakarca görülen bölgelerde ise bu önlemlerin profesyonel ilaçlama ile desteklenmesi daha etkili sonuç sağlar.

Haşere Sorununuz Mu Var?